ปัจจุบัน กองทุนที่มีขนาดที่ใหญ่ที่สุดในโลก มีสินทรัพย์ภายใต้การบริหารจัดการกว่า 1.7 ล้านล้านดอลลาร์ ก็คือ Government Pension Fund Global (GPFG) หรือที่เรามักเรียกกันติดปากว่า กองทุนความมั่งคั่งแห่งชาติของนอร์เวย์

กองทุนนี้คือ “กระปุกออมสินยักษ์ของคนทั้งประเทศนอร์เวย์” ที่สร้างขึ้นเพื่อเก็บเงินที่ได้จากการขุดเจาะน้ำมันเอาไว้ให้ลูกหลานในอนาคต

แม้ชื่อจะมีคำว่า “Pension” แต่จริง ๆ แล้วหน้าที่หลักของกองทุน ไม่ใช่การเอาเงินมาจ่ายบำนาญให้คนนอร์เวย์ในปัจจุบัน

แต่เป้าหมายที่แท้จริง คือการเก็บรักษาความมั่งคั่งจากทรัพยากรน้ำมัน (ซึ่งวันหนึ่งต้องหมดไป) และเปลี่ยนให้เป็นสินทรัพย์ทางการเงินที่งอกเงย เพื่อส่งต่อให้คนรุ่นหลัง

ตัวกองทุนมีกฎเหล็กครับ คือ รัฐบาลนอร์เวย์จะดึงเงินกำไรจากกองทุนออกมาใช้พัฒนาประเทศได้ไม่เกินปีละ 3% เท่านั้น ส่วนเงินต้นห้ามแตะต้องเด็ดขาด

ทั้งหมดข้างบนนี้ แค่เกริ่น ๆ ใครไม่ใช่สายลงทุน จะได้รู้คร่าว ๆ

เข้าประเด็นดีกว่าว่า “กองทุนที่เก็บรักษาความมั่งคั่งให้คนทั้งชาติ” แบบนี้ เขามีโครงสร้างการบริหารยังไง ?

คำตอบคือ ต้องมี 3 อย่างนี้
มืออาชีพ + โปร่งใส + ปลอดการเมือง

เริ่มที่แยก “การเมือง” ออกจาก “การลงทุน” ให้ชัด

โดยรัฐบาลนอร์เวย์มีหน้าที่แค่วางกรอบกว้าง ๆ (Mandate) แต่คนตัดสินใจซื้อขายหุ้นคือ Norges Bank Investment Management (NBIM) ซึ่งบริหารงานโดย มืออาชีพด้านการลงทุนระดับโลก และไม่ใช่นักการเมือง หรือข้าราชการที่เวียนกันมารับตำแหน่ง

อย่างที่สอง ต้อง Global Diversification

เขาไม่ลงทุนในประเทศตัวเองเลยครับ (เพื่อป้องกันการทำราคาตลาด และเอื้อพวกพ้อง) แต่มีนโยบายกระจายเงินไปถือหุ้นกว่า 9,000 บริษัททั่วโลก ใน 77 ประเทศ (เป็นเจ้าของ Apple, Microsoft, NVidia และอีกจำนวนมาก รวมถึงหุ้นไทยหลาย ๆ ตัว กองทุนนี้ก็มาลงทุนด้วย)

รวมถึงกระจายไปลงทุนในตราสารหนี้, อสังหาฯ และ Infrastructure

อย่างที่สาม ต้อง Extreme Transparency

อันนี้เด็ดสุด ใครอยากรู้ว่ากองทุนถือหุ้นอะไร เข้าเว็บไปดูได้เลยครับ https://nbim.no อัปเดตละเอียดและโปร่งใสมาก ตรวจสอบได้ทุกเม็ด

ภาพรวมผลตอบแทนระยะยาวของ GPFG (ตั้งแต่ก่อตั้งกองทุนในปี 1998) อยู่ที่ 6.6%ต่อปี

โดยถ้าดู
ย้อนหลัง 5 ปี: เฉลี่ยประมาณ 9.40% ต่อปี
ย้อนหลัง 10 ปี: เฉลี่ยประมาณ 7.39% ต่อปี

แม้ตัวเลขผลตอบแทน 6% กว่า ๆ อาจดูไม่หวือหวาเมื่อเทียบกับการเก็งกำไรระยะสั้น แต่สำหรับกองทุนขนาดมหึมา ต้องบอกว่า ไม่ธรรมดาเลยครับ

คำถามคือ อะไรที่ทำให้กองทุน GPFG เป็นต้นแบบของการลงทุนด้วยเงินจำนวนมหาศาลที่ประสบความสำเร็จที่สุดแห่งหนึ่งของโลก?

ส่วนดราม่ากองทุนในบ้านเรารอบนี้ ผมอยากเห็นว่า มันควรเป็นจุดเริ่มต้นของการคิดถึงผลประโยชน์ของชาติในระยะยาว และเริ่มปฏิรูปโครงสร้างกองทุน ให้เป็นองค์กรอิสระที่ความเป็นมืออาชีพ + โปร่งใส + ปลอดการเมือง อย่างแท้จริง

Mr.Messenger รายงาน